Fırat’ın İncisi Birecik
0 (0)

Merhabalar, bu yazımda size yaşamış olduğum ilçeyi tanıtacağım.

Birecik’in Tarihi:

Birecik, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Orta Fırat bölümünde Şanlıurfa iline bağlı ilçe merkezi; 43.537 nüfuslu, Fırat ırmağının sol kıyısı üzerinde, deniz yüzeyinden 340 m yükseklikte kurulmuştur. Evler Fırat nehri  boyundaki dar bir düzlükte ve bunun gerisinde yükselen dik bir yamaç üzerine yayılır. Bu yamaç üzerinde bir de kalesi vardır. Fırat, Birecik’in bulunduğu noktadan itibaren aşağıya doğru ufak çapta nehir nakliyatına elverişlidir. Bu sebepten ötürü Birecik eskiden beri kara ve nehir ulaşımı arasında bir aktarma yeri olarak önem kazanmıştır.

Daha sonraki zamanlarda  İstanbul-Bağdat demiryolunu Birecik’ten değil de biraz güneyden geçmesi ve kervan ticaretinin eski önemini kaybetmesiyle ilçe gerilemeye başladı. Son yıllarda bu noktada Fırat üzerinde büyük bir köprü yapılması kasabanın önemini yeniden artırdı. Birecik Urfa’ya 83-Km, Gaziantep’e 63-Km uzaklıktadır.

Birecik İlçesinin  (şu anki nüfusu 92.355 olup Yüzölçümü 852 km ) 85 tane mahallesi bulunmakta olup 10 mahallesi merkeze bağlıdır.

İlçe halkı tahıl ve baklagiller tarımıyla meşgul olur. Kenevir ekimi ve fıstık yetiştirme de ilçenin ekonomik hayatında önemli bir yeri vardır. Arkeol. Birecik Anadolu’da ilk peleolitik (eski-taş devri) aletin burada bulunması sebebiyle Anadolu’nun prehistorik arkeoloji literatüründe anılır. 1894’ te J.E. Gautier’in bulunduğu bu alet iki yüzlü (biface amyodöide), kaba yontulmuş ve Aşolleen ( Acheulleen), yani alt peleolitik devre ait bir baltadır. Birecik baltasının bulunuşundan önce Küçük Asya’da peleolitik yerleşmelerin bulunup bulunmadığı tartışma halindeydi. Bugün, yüksek dağlar dışında, Anadolu’nun her tarafında yontma taş devrinden itibaren insan yaşadığı tespit edilmiştir.

Birecik Köprüsü, Birecik İlçesinde Fırat ırmağı üzerindeki köprü Yakın yıllara kadar Urfa-Gaziantep devlet yolu, Birecik’te kesintiye uğruyor, ırmak bu noktada kayık ve sallarla geçildikten sonra yolculuğa devam ediliyordu. 1952 yılı sonunda burada bir köprünün yapımına başlandı. 1955 yılı sonunda biten Birecik Köprüsü 720 m uzunluğunda ve 10 m genişlediğindedir. Her iki tarafında yayaların geçmesi için birer metrelik kesimler ayrılmıştır. Birecik tarafında 55’er açıklıkta 5 kemer, Gaziantep tarafında ise 26 m açıklıkta 14 bölümü vardır.

 

Birecik Tersanesi, Osmanlı Devleti zamanında faaliyet göstermiş. Fırat ve Dicle üzerinde çalışan küçük boyda ırmak gemileri yapılırdı.

 

Birecik’in önemli bir özelliği, soyu tükenmekte olan Kelaynak Kuşlarının dünyada, doğal olarak

yaşadığı belli başlı birkaç yerdenbiri olmasıdır.  Kışı Etiyopya ve Madagaskar’da geçirdikten sonra şubat ortalarından başlayarak Birecik’e gelen Kelaynaklar, kentin içinde, konutlarla çevrelenmiş kayaların üzerinde yaşıyordu. Ancak bakım altında yaşatılabilen bu kuşlar artık göç etme özelliklerini yitirerek kümes hayvanlarına dönüşmüştür.

 

 

Birecik Kalesi kentteki tek önemli tarihsel yapıdır. Asurlar zamanında yapılmış, çeşitli dönemlerde onarımdan geçmiştir. Büyük kesme taşlardan yapılmış, yüksekliği 30-40 m’yi bulan duvarları üstünde 12 burç bulunmaktadır.

 

 

Şanlıurfa ilinde zeytinciliğin en gelişkin olduğu ilçe Birecik’tir. İldeki toplam 660 bin dolayındaki zeytin ağacının 360 Bini burada bulunur.

İlçenin en büyük geçim kaynağı Fıstıktır. İlçede yaklaşık Toplam Fıstık Ağaç Sayısı 8 milyon adettir.

Adı Antep Fıstığı ama  Türkiye’de yetişen fıstığın yüzde 67’sinin Şanlıurfa ve bölgesinde yetiştiği belgelerle ortaya konuluyor. Şanlıurfa’da ki 17 milyon fıstık ağacının 8 milyonu sadece Birecik ilçesinde mevcut. Yani Şanlıurfa’da üretilen fıstığın yüzde 45’i sadece Birecik’te üretilmektedir.

 

 

Puanım
Bu gönderiyi değerlendirmek için tıklayın!
[Total: 0 Average: 0]