İradesizsiniz mi? İrade sizsiniz mi?
5 (1)

Hergün irademizi zorlayan büyük ya da küçük pek çok olayla karşı karşıya kalıyoruz ve bu durumlara karşı bir karar vermemiz gerekiyor. Peki bilinçli karar vermek irademizi azaltır mı? Ya da daha geniş bir açıdan bakarsak irademizin bir sınırı var mı? Varsa bu sınırı nasıl arttırabiliriz? Nelerden kaçınmak gün içinde daha iradeli olmamızı sağlar? Gelin bu durumları birlikte inceleyelim.

Öncelikle bilmelisiniz ki irademizin bir sınırı var. İyi tarafından bakarsak yazının sonunda değineceğim gibi irademizi daha uzun süre kullanmak için yöntemlerde var.

İlk olarak bir duruma karşı koymanın iradeyi zorlayıp zorlamadığını gelin bir deneyle[1] inceleyelim. Bu deneyde irade testi yapılacağı halde katılımcılara lezzet ölçümü deneyi yapacaklarını söyleyerek iki gruba ayırıyorlar. Deneye aç şekilde gelen katılımcıların önlerine içinde kurabiye ve turp bulunan iki tabak koyuluyor. İlk gruba en az iki kurabiye yemeleri ve turplara dokunmamaları rica edilirken ikinci gruba ise tam tersi şekilde en az iki turp yemeleri ve kurabiyelere dokunmamaları rica ediliyor. Bundan sonra ise katılımcılara deneyin yarım saat sonra sonuçlanacağı söyleniyor ve sıkılmamaları için iki gruba da çözülmesi çok zor olan bir bulmaca veriliyor. Deneyin sonuçları ise beklendiği gibi kurabiye yiyenler bulmacayı çözmek için ortalama 19 dakika uğraşırken, turp yiyenler ise sadece 8.5 dakika uğraşıyor. Peki burada kurabiye yiyenler çikolatadan aldığı enerji ile daha uzun süre uğraşmış olamaz mı? Cevap hayır. Bundan sonra bir gözlem grubu oluşturarak onlara da deneye aç gelmeleri söyleniyor ve ilk aşama atlanarak -yani turp/kurabiye tüketmeden- direk bulmaca çözmeye başlıyorlar sonuçlara bakıldığında deney grubunun da ortalama olarak kurabiye yiyen grup kadar bulmacaya vakit ayırdıkları gözlemleniyor. Yani bu deneyden anlayacağımız istediğimiz ve yapmak zorunda olduğumuz bir iş olduğunda, eğer istemeyerek yapmak zorunda olduğumuz işi öncelikli olarak yaparsak bu durum irade gücümüzü zorlayacaktır.

Peki buna benzer hangi durumlar irademizi zorluyor? Yapılan diğer araştırmalarda bilinçli seçim yapmanın, duyguları bastırmanın ve zihni zorlayan bir aktiviye yapmanın irademizi zorladığı gözlemlenmiş.

İkinci olarak tıpkı telefonların şarjı bir süre sonra bittiği gibi bizim irademizde genelde gün içinde karşılaşılan olaylardan dolayı, -kötü patron, trafik, sevilmeyen iş gibi- gün sonunda oldukça zayıflıyor. Bunun sonucunda da olaylara fazla tahammülümüz kalmıyor. Bu durumda başladığımız diyeti bozmak, aktif olarak yaptığımız antrenmanı aksatmak ya da kendimize söz verip bıraktığımız kötü bir alışkanlığa nefsimize hakim olamayıp tekrar dönmek içten bile değildir. Bu sebeple irade gücümüzü zorlayan şeyleri görmezden gelerek değil; onlara karşı akıllıca bir plan yaparak karşılamamız gerektiğinin farkında olmalıyız. Peki bu gibi bir durumda nasıl hala iradeli olabiliriz? İrade gücümüz sıfırlanmadığı sürece kendimizi hala irademizin güçlü olduğuna inandırırsak, daha iradeli olmamız mümkün. Bir nevi irademizi yeniden üretme gücüne sahibiz.

“Hiç yorulmamak için yola çıkanlar yorulmak nedir bilmezler”

-Mustafa Kemal Atatürk

Son olarak irade gücümüzü daha verimli kullanmak için neler yapabileceğimizi bakalım

Bir işe başlayana kadar genelde hep o işin en zor yanlarını gözümüze getiriyoruz ve bunun sonucunda iş başlamama ile sonuçlanabiliyor. Bu durumda en iyi iş bitmiş iştir mantalitesiyle hemen işi yapmaya koyulmalıyız.

İrademizi zorlayan durumlarda kendimize rol modeller edindiğimiz kişilerin benzer durumlara karşı nasıl tavır aldığını
öğrenmek ve buna göre hareket etmek irademizi güçlendirebilir. Yani başarılı insanların hayatını öğrenmek bize irade gelişimi konusunda katkı sağlayabilir.

İrademizin gün sonuna kadar iyice tükendiğinin farkında olarak, zihinsel açıdan bizi en çok zorlayacak işi sabah erken saatlerde yapmaya çalışabiliriz. Bunun sonucunda da geceye hala enerjimiz kalır ve yapmak istediğimiz şeylere daha fazla vakit ayırabiliriz.

İrade gücümüzün bir kas gibi olduğunu bilerek düzenli aralıkla zihinsel açıdan bizi zorlayacak işler yapmak irademizi adeta bileyip daha kuvvetli hale getirebilir.

Eğer sizde başarı için en temel unsurlardan biri olan irade eğitimi hakkında daha detaylı bilgi edinmek isterseniz Cemil Meriç ve Ali Fuat Başgil’in de tavsiye ettiği “İrade Terbiyesi(Jules Payot)” kitabını okuyabilirsiniz.

Kaynaklar;
[1] https://www.theatlantic.com/health/archive/2012/04/the-chocolate-and-radish-experiment-that-birthed-the-modern-conception-of-willpower/255544/

Puanım
Bu gönderiyi değerlendirmek için tıklayın!
[Total: 1 Average: 5]