STATİK ELEKTRİK
0 (0)

STATİK ELEKTRİK NASIL OLUŞUR?

Statik elektrik baş belası ve hatta tehlike olabilir. Saçınızın ayakta durmasını sağlayan enerji, elektronik cihazlara da zarar verebilir ve patlamalara neden olabilir. Bununla birlikte, uygun şekilde kontrol edilip manipüle edildiğinde, aynı zamanda modern yaşam
için muazzam bir nimet olabilir. Fizik profesörü olan Michael Richmond’a göre; bir maddenin
temel özelliklerinde biri elektrik yükü olmasıdır. Evrendeki hemen emen tüm elektrik yükleri elektronlar ve protonlarca taşınır. Protonların +1 elektron birimi yüküne sahip olduğu
söylenirken, elektronların yükünün -1 olduğu söylenir, ancak bu işaretler tamamen gelişigüzeldir. Protonlar genellikle atomların içine gömülü olan atom çekirdekleriyle sınırlı olduklarından, elektronlar kadar hareket etmekte özgür değillerdir. Bu nedenle,
elektrik akımından bahsedildiğinde, neredeyse her zaman elektron akışı kastedilir ve statik elektrikten bahsettiğinde, genellikle nesnelerdeki negatif ve pozitif yükler arasındaki dengesizlik kastedilir.

Statik Yük Oluşumunun Nedenleri:

Statik yük oluşumunun en bilinen sebebi, katı malzemeler arasında olan temastır. Hawaii Üniversitesi’ne göre, statik elektrik oluşturmak için iki nesne birbirine sürtündüğünde, bir nesne elektronları bırakır ve daha pozitif yüklü hale gelirken, diğer malzeme elektronları toplar ve daha negatif yüklü hale gelir. Bunun nedeni, bir malzemenin zayıf bir şekilde bağlı elektronlara sahip olması ve diğerinin dış elektron kabuklarında birçok boşluğun bulunmasıdır. Bu nedenle elektronlar, malzemeler ayrıldıktan sonra bir yük dengesizliği yaratarak birinciden ikincisine hareket edebilir. Northwestern Üniversitesi’ne göre, bu şekilde
elektron kaybedebilen veya kazanabilen malzemelere triboelektrik denir. Bunun
yaygın bir örneği, özellikle havayı daha az iletken hale getiren ve etkiyi artıran düşük
nemde ayaklarınızı halıda karıştırmaktır. Benzer yükler birbirini ittiği için, birbirlerinden uzaklaşmak için yüklü nesnenin uç noktalarına göç etme eğilimindedirler. Kongre Kütüphanesi’ne göre, vücudunuz statik bir yük aldığında saçınızın dik durmasına neden olan şey budur. Daha sonra bir ışık anahtarı
plakasındaki vida gibi topraklanmış bir metal parçasına dokunduğunuzda, bu vücudunuzda biriken yük için bir topraklama yolu sağlar. Bu ani deşarj, parmağınızla vida arasındaki havada gözle görülür ve duyulabilir bir kıvılcım oluşturur. Bunun nedeni, vücudunuz ile toprak arasındaki 25.000 volta kadar çıkabilen yüksek potansiyel farktır.

Statik Yük Oluşumunun Tehlikeleri:

İş Güvenliği ve Sağlık İdaresi’ne (OSHA) göre, statik yük acı verici bir şoka neden olmanın yanı sıra, bu ani yüksek voltaj deşarjları yanıcı maddeler için bir tutuşma kaynağı sağlayabilir. Statik şok, hassas elektronik cihazlara da zarar verebilir. NASA’ya göre, parmaktan gelen basit bir kıvılcım hassas bileşenlere zarar verebilir ve onları kullanılamaz hale getirebilir, bu nedenle, vücudunuzdaki statik yükü sürekli olarak dağıtmak için devre kartlarını iletken plastik torbalarda
tutmak ve topraklama kayışları takmak gibi önlemler alınmalıdır.
Başka bir statik yük kaynağı, sıvıların bir boru veya hortum boyunca hareketidir. Bu sıvı
benzin gibi yanıcı ise, ani bir boşalmadan kaynaklanan kıvılcım yangına veya patlamaya
neden olabilir. Sıvı yakıtlarla çalışan kişiler, şarj oluşumunu ve ani deşarjı önlemek için büyük özen göstermelidir. Missouri Southern Eyalet Üniversitesi’nde fizik profesörü olan Daniel Marsh, bir röportajda, arabaya benzin koyarken, arabanın üzerinden geçerek oluşabilecek herhangi bir yükü dağıtmak için her zaman arabanın metal bir kısmına dokunmamak gerektiği konusunda uyarıda bulunmuştur. Ayrıca çim biçme makinesi için gaz satın alırken her zaman gaz deposu çim biçme aracından çıkarmalı ve doldururken yere konmalıdır. Bu, statik yükü sürekli olarak dağıtır ve bir kıvılcım oluşturacak kadar birikmesini engeller. Büyük çiftliklerde bulunan tanklar ise daha da büyük bir yangın ve patlama tehlikesi ortaya çıkarmaktadır, bu nedenle Ulusal Nakliye ve Güvenlik Kurulu (NTSB) statik oluşumu en aza indirmeyi, yük birikimini önlemeyi, kıvılcım boşalmasını önlemeyi ve tankın içindeki ortamı kontrol etmeyi içeren yönergeler yayınlamıştır.

Puanım
Bu gönderiyi değerlendirmek için tıklayın!
[Total: 0 Average: 0]